14/6/2009 - Tüket at! Sen en iyisin!

Yitirdikçe yitiyoruz..

“Tüket at! Sen en iyisin!”slogan oldu genç beyinlerde adeta..

Sadece maddeten değil mânen de öyle değil mi şimdi? Maalesef..

Sevgiyi tüket!

İlgiyi tüket!

Doyma hiç tüket tüket!

Arkadaş mı? Yenisini bulursun!

Eş mi? Elini sallasan ellisi! Yenisini alırsın!

Dost mu? Ondan çok ne var yeter ki postun olsun!

Tik tak tik tak / Tüket at tüket at

Trik trak trik trak / Tüket at tüket at

Acele et / Tüket at!

Slogan bu!

İşte bu yüzden tutunamıyoruz bu yitik çağda..Sağlam duramıyoruz!

Ne maddeten bereket var evlerimizde-işlerimizde,

Ne de manen duygu ve hislerimizde..

Yitirdikçe yitiyoruz..

`Trum Trum Tırak.Trak tiki tak. Makineleşmek istiyorum!..` demişti ya Nazım Hikmet, o geldi aklıma şimdi bu “tik tak”lardan..

Gözlerimiz aydın (!) olsun makineleştik! Ya da ramak kaldı!

Efendim güzel bir yazı okudum, pek âdetim değil köşemde alıntı yapmak, ama illa ki sizlerle de paylaşmalıyım diye düşündüm..

Çocuklarımızın kafa ve yüreklerinin muhafazası, tüketim çılgınlığı ve bunun kutsal söylemlerle sunumu, çağın bereketsizliği herşey var içinde..

Öyle bir hale geldi ki bu televizyon programları, saatli bombadan farksız!

Hele reklamlar.. 25. karelerle beyne-bilinçaltına mesajlar yollandığını bugün herkes biliyor.. Şu kriz zamanı şu dar vakitlerde tüketimi teşvik, hem de nasıl? Kutsalı kullanarak!

Evet Yaşar Süngü Beyefendi’nin kaleme aldığı, “Kutsalın tüketilmesi“ isimli yazıdan bahsediyorum.. Çok hoş tespitler var efendim mutlaka okuyun..

Muhabbetle

Ayşe Reşad

Kutsalın Tüketilmesi - Yaşar Süngü

Küresel kriz önce reklamcıların değerleri iğfal etmesiyle başladı.Daha sonra kutsal değerlerin yerini markalar aldı:

"Bir senin benzerin yok.. bir onun. Tek ve benzeri olmayan.

En güzel anıları sonsuza kadar saklar… (Pırlanta)

Ebedi güzellik… Bu güzelliği gökte aramayın… (Ev Tekstili)

Gerçek aşk (marka) halı'da var… (Mobilya)

Kontrolsüz güç (Lastik)

Hayatı erteleme… huzur ve mutluluğun sesine kulak verin. (Otel)

Aydınlık bir dünya için… (Elektrik anahtarı)

Harikalar yaratmaya alışın! (Bilgisayar)

Hayatın akışı için… (Kredi kartı)

Mucize (çok ürün)

Mutlu Ailelerin Sırrı… (Televizyon)

İyi yaşamaksa… Tüm mucizeler ondan gelir. (Margarin)

Varoluşsal özgürlük ve yeryüzü cenneti vaadi. (Banka ve sigorta şirketleri)

Yukarıda tek tek saydıklarımız kutsal içerikli mesajlardan sadece bir kısmı.

Her gün televizyon, radyo ve gazetelerde tüketici bu mesajlarla bombardımana tutuldu.

Hala markaları dini değerler ile zihnimize sokmaya çalışan reklam mesajlarını dinliyoruz.

Reklamcılar "biz bir aynayız" deseler de reklamın bireyi etkileme, onu tüketime yönlendirecek ayartıcı bir gücü bulunuyor.

Ürün/hizmetin satılması adına manevi/kutsal değerlerin kullanılması içeriksizleştirme ve değersizleştirmeye neden olurken, tüketim başka bir şekilde kutsallaştırılıyor.

Aşk, özgürlük, dostluk, mucize, ebedi güzellik gibi manevi kavramlar maddi bir ürün veya hizmet ile ilişkilendirilerek müşteride belli bir düşünce ve duygu harekete geçirilmeye çalışılıyor.

Bu tesbitten hareket eden Dr. Hüseyin Çırpan ve UTESAV Genel Müdürü Faruk Yazar, yaptıkları çalışma ile kutsal değerler üzerinden markaların dini değerleri nasıl reklam sloganı haline getirdiğini çarpıcı biçimde ortaya koymuşlar.

Uluslararası Teknolojik Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Vakfı (UTESAV) ve İstanbul Ticaret Odası'nın, geçen hafta sonu İstanbul Ticaret Üniversitesi'nde düzenledikleri "Tüketim ve Değerler sempozyumu'ndan çok önemli mesajlar verildi.

Beş oturumla gerçekleşen sempozyumda, üretim, tüketim ve değerler, 25'i aşkın konuşmacı tarafından ele alındı. Ortaya şu gerçekler çıktı:

Tüketim israfı ifade eden bir terim haline geldi.

Alışveriş merkezleri tasarım biçimleri ve mağaza konumlandırmaları ile gazetelerin konuya ilişkin haber ve sunum içerikleri değerlerin oluşmasında önemli rol oynadı.

Hayat tarzı ile bireysellik ön plana çıktı.

Bireyci ve tüketim odaklı bir piyasa kültürü oluşturuldu.

Maddi nesnelere olan bağlılık insanda bir şehvet haline geldi.

Homo economicus bereketi unuttu

Dünya Çevre haftasında düzenlenen sempozyumda, katılımcıların sunduğu tebliğlerden çıkan ve herkesin bilmesi gereken önerileri şöyle sıralamak mümkün:

Tüketim ve ihtiyaç kavramlarının değerler ışığında yeniden tanımlanması gerekiyor.

Çevreyi, toplumu yok sayarak tüketimde bulunmaya yasal olarak hakkımız olsa da ahlaki olarak hakkımız yok.

Artık bireyler leydi ya da kontes olmaktan çok leydi ya da kontes gibi olmaya çalışıyor.

Homo economicus'un yerine insani yüzü olan insan yüzlü bireyin oluşturulması için çalışılması gerekiyor.

Çocuklarınızı reklamlardan koruyun.

Tüketim eğitimi konusunda ilkokul müfredatlarına yönelik çalışmalar yapılmalı.

Aşırı tüketim algısıyla kaybolan değerlerimizden birisi de bereket oldu.

Artık bereketli hayatın yerini uzun ömür, bereketli kazancın yerini çok kazanmak aldı.

Bugün Türkçe'de bereket kelimesinin karşılığı yok.

Küçükken yemeğin ortasından yiyip bereketini kaçırmamak üzerine eğitilen birisi, büyüdüğünde de pastadan en büyük payı almak için uğraşmayacaktır.

Ahlakın olmadığı yerde kanun bir şey yapamaz.

Napoleon